ابن سینا ی بلخی نابغه روزگار خود حسین سیرت سرزمین ما زاد گاه بزرگ مردان زیادی درعرصه های مختلف علم، فلسفه، عرفان، شعروادب بوده است. یکی ازدانشمندان بزرگ افغانستان که ازآثارعلمی اودرمراکزعلمی دنیا استفاده می شود، ابوعلی سینای بلخی است. ازشخصیت علمی این دانشمند نه تنها درافغانستان وکشورهای شرقی که درکشورهای غربی نیز تقدیرمی شود. ابوعلی سینا درزمان خود سرآمدروزگاربود. این دانشمند کتابهای زیادی رادرعرصه های طب، فلسفه، منطق وادب نگاشته است. یکی ازخدمت های بزرگ ابوعلی سینا این بود که وی علم طب را براساس پایه های علمی استوارکرد وآنرابه مرحله کمال رساند. همایشی که برای گرامیداشت ازشخصیت این دانشمند برگزارشده بود استادان وصاحب نظران شخصیت علمی بوعلی راازجنبه های مختلف به بررسی گرفتند. داکتراعظم دادفروزیرتحصلات عالی گفت: صاحب نظران غربی باوردارند تمدنیکه امروزدرغرب به وجود آمده، مدیون اندیشه ها ودانشمندان شرقی ازجمله ابن سینا بوده است. وزیرتحصلات عالی گفت: یکی ازکمبودهای جامعه مااین است که ازشخصیت های بزرگی مانند ابوعلی سینا درکشورتجلیل نمی شود وازداشته های علمی وفلسفی آنان کشورهای غربی استفاده برده اند. امادرکشورما جزنام اوچیزی دیگری باقی نمانده است. آقای داکتراعظم دادفردرمورد نظریات بوعلی می گوید:« نظریاتی راکه ابن سینا درمورد تطابق انسان با محیط درکتاب شفا ارائه کرده بود، امروزدردانشگاه ها ومراکز تحقیقی ازآن استفاده می شود. که این خود نشانه ای ازدانش سرشاراوست.» ابوعلی سینا بلخی، نابغه روزگارش بود چنانچه وی تحصیل طب رادرسن 16 سالگی تمام کرد. ودرهمین سن نوح ابن منصور سامانی راکه زمامدارزمان بود، معالجه کرد.پس از فراگیری طب، ابوعلی به فلسفه روآورد ومطالعالتش رادراین باره آغازکرد. وی درظرف دوسال تلاش، برقوانین فلسفه ومنطق فایق آمد. این دانشمند، قوانین فلسفه، طب ومنطق رابه صورت مقایسوی مطالعه کرد.راحله حمید زی استاد دردانشکده ادبیات درمورد مطالعات بوعلی می گوید:« ابوعلی کتابهای الهیات وطبیعیات شفارا درزمان اندکی بدون مراجعه به کتابها وماخذ دیگرنوشته است. امروزاین کتاب را درکمترازدوسال نمی توان خواند.» یکی ازکتاب های مورد علاقه ابوعلی سینا کتاب ماوراء الطبیعه ارسطوبود. چنانچه خودش گفته است، این کتاب را40 بارمطالعه کرده است وی فلسفه ارسطورادقیقا مطالعه نمود ونقاط گنگ ومبهم فلسفه آنراروشن کرد. بوعلی فلسفه اش را، حکمت شرق می نامد. پسانها این کتاب آنقدر درمیان فلاسفه جابازکرد که جانشین فلسفه ارسطوشد. هوش سرشاروذکاوت ابوعلی را تاریخ نگاران ستوده اند. وی درطبابت دست بالایی داشته وسوال های منطق وفلسفه را با سرعت عجیبی حل می کرد.علاوه برفلسفه، منطق وطب بوعلی، خدمت بزرگی رادرعرصه شعرانجام داده است.کتابهای دانش نامه علایی، شفا، نجات ورساله عشق آثاریست که درآن بوعلی درمورد شعربه صورت تحلیلی بحث کرده است. دراین آثاراغراض کلی شعر، اهداف شاعران، تخیل شاعرانه وغیره به تفصیل ابوعلی بحث کرده است. داکترقیوم قویم یکی دیگرازاستادان ادبیات، نوشته های ابن سینا رادررابطه باشعرازدقیق ترین وتحلیلی ترین آثاری می داند که درعصرخود نظیری نداشته است.ابن سینا تخیل گرایی درشعررا شایسته ترازواقعیت گرایی می داند. وی خاطرنشان می سازد که مراد ازشعرایجاد شدن فضای تخیلی است که شگفتی راببارآورد وگاهی برای فهماندن موضوعات اجتماعی سروده می شود طوری که انسان ازآن لذت ببرد. استادقویم برداشت ابن سیناراازسرودن شعراین گونه بیان می کند:« به باوربوعلی، علت اینکه انسان ها قادربه سرودن شعر می گردند این است که آنها ذوق نواهای هماهنگ را درطبع شان دارند وهنگامیکه آنرا باوزن وآهنگ سازگارمی بینند، به سرایش شعرمی پردازند.» برخی ازدانشمندان مذهبی با اندیشه های ابن سینا مخالفند. زیرااین مذهبیان راه رسیدن به سعادت رافقط ازطریق ریاضت وعبادت می دانند اما ابن سینا به این نظراست که تنها ازراه تفکر، اندیشه وعقل می توان به سعادت رسید. این موضوع سبب شده است که شماری ازدانشمندان مذهبی، سرمخالفت راباابن سینا گرفته اند. اما پس ازمطالعه های زیاد، دانشمندان مذهبی نیزبه اندیشه های ابن سینا احترام می گذارند. منبع : صبح بخير افغانستان

سر پا ڼه

If you cannot properly view Pashto on this site please download our Pashto font

© COPYRIGHT 2005 ALL RIGHTS RESERVED 28-ASAD.COM