|
دويجه ويله
دمهاتما ګاندهي د مړني ٥٨ کليزه
مهاتما ګاندهي نه يوازي د هند په تاريخ کښي يو ستر او منل شوی
شخصيت دی بلکه په نړۍ واله سطح دده سياست او د ده شخصيت زيات مينه وال او
لېوالان
لري.
موهنداس کرما چند ګاندهي چي ورسته د مهاتما ګاندهي په نوم مشهوره شو د ١٨٦٩ م
مېلادي کال د اکتوبر په دويمه نېټه د هند د ګجرات په ولايت کښي ږېږېدلی.
د ګاندهي
پلار
کرماچند ګاندهي د ګجرات ولايت يوپانګه وال او سياستوال و. د ګاندهي کورنۍ يوه
مذهبي کورنۍ وه چي د هندو مذهب د ويشنو ډلي سره يه تړاو درلودی. دګاندهي په
پلرني
کور
کښي د لاچارانو او مسکينانو سره ډېره مرسته کېدل.
دبيلګي په توګه دګاندهي
کورنۍ لا چاره ناروغان خپل کور ته بيول او هلته يه د هغوی درملنه او خدمت کوی.
د
ګاندهي مور او پلار هغه وخت ګاندهي ته واده وروکړی چي د ده عمر ١٣ کاله و. د
ګاندهي مېرمنه کاستوربه نکانجي هم د واده پر وخت ١٣ کلنه وه.
د
١٨٨٨ او ١٨٩١ مېلادي کلونو تر منځ ګاندهي په لندن کښي د حقوقو لوړي زدکړي وکړې
او
په ١٨٩١ کښی بېرته و بمبی ته راستون شو. چيري چي ده د يوه وکيل په توګه کار
کاوه. د ١٨٩٣
او ١٩١٥ مېلادي کلونو په مېنځ کښي ګاندهي په سويلي افريکا کښي ژوند
کاوه. په سويلي افريکاکښي ګاندهي ته لاپسي څرګنده شوه چي انګرېزان د هنديانو
سره
تعاصبي او ناسم چلن کوي.
همدا
و چي په سويلي افريکا کښي ګاندهي د هنديانو د حقوقو لپاره مبارزه پېل کړه.
ګاندهي د ناټال انډين کانګرېس په نامه
ي غورځنګ جوړ کړی . دغه غورځنګ په سويلي
افريکا کښي د هنديانو سره د ناوړه او تعاصبي چلن په وړاندي مبارزه کوله.
په
١٩١٥ مېلادي کال ګاندهي و هندوستان ته ستون شو چير ي چي د ده د خدماتو اود
هندیانو د حقوقو د مبارزې لپاره د مهاتما ياني ستره ارواح نوم ورکړل شوی و.
پداسي
حال
کښي چي ګاندهي خپل ځان د دې وړ نه ګڼی نو د د ژوند تر آخره د مهاتما نوم نه
خوښاوه. په ١٩٢٠ مېلادي کال ګاندهي د هند د ګانګرېس ګوند مشر شو . د ګاندهي په
مشرتابه کښي دغه ګوند د هند د خپلواکۍ تر ټولو مهمه او د عامو هنديانو ګوند
وګرځېده. په ١٩٣٠ م مېلادي کال کښي ګاندهي د هنديانو څخه د انګرېزانو پر ضد د
صلح
آمېزه
اولسي نافرمانۍ غوښتنه وکړه. پدې ترڅ کښي د مالګي مشهوره مارش هم شمېرل
کيږي. د مالګي مارش د انګرېزي مالګي د بازاري انحصار نه د خلاصون يو کوښښ و.
د
١٩٤٢ مېلادي کال د جون په دريمه نېټه ګاندهي په ډاګه د برطانيې نه د هند
دخپلواکۍ غوښتنه وکړه.
همدا
و چي انګرېزانو ګاندهي زنداني کړی. خو د ناروغۍ له
امله
ګاندهي د دو کالو بند وروسته بېرته خوشي کړل شو.
په سويلي افريکا او همدا ډول
په
هند کښي ګاندهي د انګرېزانو له خوا په څو څو ځله زنداني کړل شو. ګاندهي خپل د
ژوند
مجموعا ٨ کاله په زندان کښی تېر کړل.
د
١٩٤٧ مېلادي کال د جون په ٣ يمي نېټي د برطانيې لوی وزير کلېمنټ اټلي د هند د
خپلواک کولو او په دو برخو ياني هندوستان او پاکستا ن کښي د وېشلو اعلان وکړی.
ګاندهي د ستر هند د ويشلو مخالف و.
خو کله چي د هند د تقسيم پر وخت
کورني جګړې ته
ورته
حالت را منځ ته شو نو د ګاندهي يوازي د ګاندهي هلي ځلې وې چي دغه اخ وډب يه
ډېر
ژر قرار کړی.
څو
سخت دريځه ملتپال هنديان د مهاتما ګاندهي د صلحي دپاليسۍ نه ناخوښه وه. د دغو
سخت
دريځو په آند بايد د خپلواکۍ لپاره او بيا وروسته د پاکستان سره د کشمير په
مسله
د واک او توپک نه کار اخيستل شوی وای. په دغو سخت دريځو کښي ناتو رام ګودسه هم
و.
دغه کس پر مهاتما ګاندهي باندي هغه وخت
د توپنچې درې ډزي وکړي چي مهاتما ګاندهي
د
بيانيې ورکول لپاره د خلکو د ډلي په مېنځ کښي روان و.
درې سره مردک د ګاندهي پر
سينه
ولګېدل او ګاندهي خپل ژوند دلاسه ورکړی.
ګاندهي د خپلي صلحي غوښتونکي سياست په درشل کښي په ټوله نړۍ کښي مينه وال
وموندل .
ترننه پوري
د ګاندهي دسياست په هکله دنړۍ په زياتو ښونځيو کښي
ماشومانو ته درس
ورکول کيږي.. |
