معرفی نامه پوهنتون هرات

سال 1384 هجری شمسی

نذير احمد " احمدي " محصل پوهنتون هرات

.........................................................

فهرست مندرجات

موضوع                                                                                                    

صفحه

پیشگفتار

مقدمه

تاریخچه پوهنتون

تحولات و انکشافات اخیر پوهنتون

تشکیلات اداری مرکزی پوهنتون

تشکیلات اداری و ساخت اکادمیک پوهنحی ها

پوهنحی ها  :

پوهنحی ادبیات و علوم بشری

پوهنحی اقتصاد

پوهنحی انجینری

پوهنحی حقوق و علوم سیاسی

پوهنحی تعلیم و تربیه

پوهنحی زراعت

پوهنحی شرعیات

پوهنحی هنرها

پوهنحی طب 

رئیس و معاونان پوهنتون و روئسای پوهنحی ها

اعضای شورای علمی پوهنتون

اعضای کمیته ترفیعات علمی

اعضای شورای تقرر و انفکاک پوهنتون

کمیسیون نشراتی

لیلیه پوهنتون هرات  

مقدمه

پوهنتون هرات یکی از موسسات تحصیلات عالی افغانستان است که در چوکات وزارت تحصیلات عالی فعالیت می نماید ، این موسسه تحصیلی به منظور تربیه کدرهای علمی کارشناس و متخصص در زمینه های مختلف و تقدیم شان به جامعه و کشور  در سال 1367 هجری شمسی تاسیس یافته است .

در طول چند سال که ازتاسیس پوهنتون هرات میگذرد این پوهنتون توانسته است مجتمع علمی اکادمیکی خود جمعاً نه پوهنحی را تاسیس نماید که ً در این پوهنحی ها به تعداد (38) دیپارتمنت فعالیت می نمایند .

پوهنتون هرات دارای تشکیلات اداری ، علمی ، و تربیتی تحصیلی ویژه ای است که از طرف رئیس و هیئت رهبری  این موسسه طبق لوایح و مقرراتی که   از سوی وزارت تحصیلات عالی  وضع گردیده اداره و رهبری می شود .

برای اشنایی بهتر به این پوهنتون ، پوهنحی ها و دیپارتمنت ها و بخش های مختلف آن معرفی نامه گزیده  پوهنتون هرات تدوین گردیده و به دسترس علاقه مندان  قرار می گیرد امیدواریم توانسته باشیم با تقدیم این جزوه مختصر در قسمت شناساندن این کانون بزرگ علمی  قدمی برداشته باشیم .

تقویم تحصیلی پوهنتون هرات

سمستر اول

آغاز سمستراول                                                           1 حمل 

پایان سمستر                                                               آخر اسد

تعطیلی تابستانی                                                        الی 15 سنبله

سمستر دوم

آغاز سمستر دوم                                                         1 میزان

پایان سمستر دوم                                                        آخر دلو 

تحولات و انکشافات اخیر پوهنتون

پوهنتون هرات افتخار دارد که پس از سپری نمودن یک دوره قهقرایی و آشفتگی بدون اندک سکتگی راهی را که به سوی اتکشاف و ترقی و آینده سازی منتهی می گردد با گامهای متین و استوار پیموده و می پیماید. هر چند در این تکاپو به مشکلات عدیده مبتلا بوده ایم . اما آنچه ، را در این امر مهم یاری رسانیده لطف الهی و نیروی امید به آینده و توجهات و کمک های سرشار مقام محترم ولایت هرات وشخص قائد جهاد الحاج امیر محمد اسماعیل خان و به همین ترتیب خودگذری استادان دلسوز و مهربان و متعهد این مرکز علمی بوده است طوریکه بر هیچ انسان واقع بین و روشن ضمیر پوشیده نیست که پوهنتون جوان هرات در حالیکه نخستین گامهای تحرک و بالندگی را بر میداشت با روی کار آمدن دوران شش ساله طالبان   مانند سایر مراکز علمی وفرهنگی کشور به حالت رکود و غیر فعال در آمد که خوشبختانه با ختم دوره تاریک و ایجاد اداره موقت افغانستان که خورشید سعادت مردم افغانستان طلیعه انداز گردید پوهنتون هرات به نصرت خداوند و رهنمایی به موقع مقام محترم وزارت تحصیلات عالی راه پیشرفت و تکامل و بالندگی در پیش گرفت که مجموع انکشاف این مرکز علمی را میتوان به بخش علمی ، تعلیمی و اداری ذیلاً به صورت فشرده خلاصه نمود .

آنچه تقدیم شما میگردد فشرده کوتاهی از بازسازی های عظیم در ساحه پوهنتون هرات است . بی شک اگر رشد این پوهنتون را در عرصه علمی – اکادمیک و ساخت زیر بناهای پوهنتونی در این دو ساله مورد  مداقه  قرار داده ایم . در یک کلام می توانیم نتیجه گیری نماییم که پوهنتون هرات شاهد یک تکان بزرگ در راستای یافتن هویت واقعی پوهنتونی خود بوده است و اگر این آهنگ رشد بتواند همچنان تداوم یابد بی تردید می توان امیدوار بود که در آینده ای نه چندان دور این پوهنتون در اوضای اعتلاء  و ارتقای خویش قرار خواهد گرفت. انشاء الله

انکشافات پوهنتون هرات

 بخش علمی

1-  ایجاد پوهنحی حقوق و علوم سیاسی

2-  ایجاد دیپارتمنت ژورنالیزم در چوکات پوهنحی ادبیات و علوم بشری

3-  ایجاد دیپارتمنت پشتو در چوکات پوهنحی ادبیات و علوم بشری

4-  ایجاد دیپارتمنت زبان و ادبیات عرب در چوکات پوهنحی ادبیات و علوم بشری

5-  ایجاد دیپارتمنت وترنری در چوکات پوهنحی زراعت

6-  ایجاد دیپارتمنت ثقافت اسلامی در چوکات پوهنحی شرعیات و ارائه خدمت به تمام پوهنحی های پوهنتون هرات

7-  ایجاد دیپارتمنت مینیاتوری در چوکات پوهنحی هنرهای زیبا

8-  فعال ساختن دوره تحصیلی داخل خدمت در پوهنحی تعلیم وتربیه و پذیرش بیش از 500 نفر از معلمین محترم غرض بلند بردن سویه تحصیلی ایشان

9-  ایجاد دیپارتمنت کمپیوتر در چوکات پوهنحی اقتصاد و ارائه خدمت به تمام پوهنحی ها

10-                   ایجاد مرکز آموزش کمپیوتر به کمک کشور هندوستان

11-                   تقویه کتابخانه مرکزی پوهنتون هرات

12-                   ایجاد کتابخانه الکترونیکی به کمک کشور ایالات متحده آمریکا

13-                   ایجاد کتابخانه ای اختصاصی در هر فاکولته به صورت جداگانه

14-                   فعال ساختن مدیریت نشرات پوهنتون با مجهز ترین وسایل مانند کمپیوتر ، ماشین فتوکاپی ، ماشین فتو گستتنر ، ماشین ریسوگراف و غیره

15-                   فعال ساختن بخش های نشراتی در هر فاکولته به صورت جداگانه با امکانات کمپیوتر ، فتوکاپی ، گستتنر و غیره

16-                   افتتاح پایگاه اینترنیتی با 8 خط  ارتباط اینترنتی درفاکولته ادبیات   

17-                   افتتاح مرکز اینترنتی در پوهنحی طب به کمک سفارت فرانسه

18-                   مدغم شد پوهنحی انجینری به صورت رسمی به پوهنتون هرات قابل توجه در ان پوهنحی طوریکه نه تنها این پوهنحی حفظ گردیده بلکه امروزه به یکی از مراکز تحقیقی در شهر هرات مبدل گردیده و همچنین این پوهنحی به یکی از پشتوانه های بسیار قوی مکتب تخنیکی معارف ما مبدل گریدده است که البته این همه نتیجه تلاش و کوشش اساتید کوشا و زحمتکش آن پوهنحی بوده است.

19-                   ایجاد فارم تحقیقاتی زراعت به مساحت 120 هکتار با وسایل مجهز و مدرن

20-                   چاپ و نشر مجله علمی اندیشه

21-                   چاپ و نشر جریده دانشجویی (پیام جوان )

22-                   تاسیس و فعال نمودن رادیوی علمی و اموزش پوهنتون به کمک موسسه سیاره

23-                   تجهیز لابراتوارهای مختلف در پوهنحی های تعلیم وتربیه ، انجینری ، طب و زراعت به کمک        مقام ولایت هرات

24-                   فرستادن استادان محترم به سیستم های داخلی و خارجی  به بورس هایی تحصیلی به مراکز        معتبر دنیا  مانند کوریا ، امریکا ، المان ، جاپان ، بلجیم ، و ایران

25-                   سهم گیری فعال در بازسازی های مادی و معنوی ولایت هرات  از قبیل علمی ، فرهنگی ،                اجتماعی و هنری  مانند فعالیت های هنری پوهنحی هنرهای زیبا در آبده عظیم منظر جهاد و        بازسازی و تزئینات مینیاتوری و نقاشی خانه هرات

26-                     فعال ساختن لابراتوارهای تحقیقی در پوهنحی طب ، زراعت ، تعلیم و تربیه و انجینری

27-                   برگزاری نمایشگاه کهندیار

28-      انکشافات پوهنتون هرات در ساحه تعلیمی

1-  اخذ موفقانه امتحان کانکور در ولایت هرات

2-  ایجاد مرکز آموزشی مهارت های کمپیوتری به محصلین عزیز

3-  ایجاد مرکز فرهنگی در هر پوهنحی

4-  فرستادن تعدادی از محصلین به بورس های تحصیلی

5-  ایجاد کنفرانسها و سمینارها ی علمی محصلین در پوهنحی های مختلف

6-  ایجاد زمینه بهتر تدریسی

7-  فعال ساختن مدیریت ورزشی پوهنتون

8-  ایجاد مرکز صحی پوهنتون هرات

9-  نشر و چاپ جریده پیام جوان برای محصلین محترم

10-                   تعقیب و جای گزینی سیستم کریدت در پوهنحی های مختلف

11-                   ایجاد جریده دیواری در پوهنحی های مختلف

12-                   آماده ساختن استیشن رادیو صدای جوان که  در پوهنحی ادبیات افتتاح شده است .

در بخش اداری

1-  آماده ساختن تعمیرات جداگانه برای پوهنحی های مختلف پوهنتون

2-  ترمیم و رنگ آمیزی تعمیرات مذکور

3-  گذاشتن سنگ تهداب تعمیر کمپلکسی پوهنتون هرات به مساحت زیر بنای مجموعی 60000 متر مربع  به ارزش 42 ملیون دالر آمریکایی حدوداً %30 کار آن توسط شرکت محترم پیروز بام

4-  آماده ساختن امکانات لیلیه برای بیش از یک هزار نفر ولی به نسبت کمبود جای فعلاً از 500 نفر محصل پذیرایی می نماید .

5-  تهیه وسایل و تجهیزات مانند چپرکت ، دوشک ، کمپل ، ظروف غذا خوری و غیره برای یک هزار نفر محصل لیلیه

6-  فعال ساختن مدیریت ترانسپورت پوهنتون جهت انتقال محصلین با 9 عراده وسایط خورد و بزرگ

7-  خریداری وسایل و امکانات تحصیلی مانند چوکی تحصیلی و مواد درسی برای بیش از 3000 نفر محصل

8-  خریداری  تجهیزات اداری برای تمام پوهنحی ها و مرکز پوهنتون

9-  تهیه جنراتور 50 کیلو وات برق برای لیلیه ، خوشبختانه در این اواخر با برق 24 ساعته ترکمنستان ساحه لیلیه تنویر شده است .

10-                   جلب کمک های بانک جهانی به ارزش 79000 دالر امریکایی

11-                   جلب کمک های کمیته عربستان سعودی به ارزش 25000 دالر امریکایی

12-                   تهیه بیش از 100 پایه کمپیوتر در پوهنتون هرات

13-                   دیوار احاطه پوهنحی طب

14-                   دیوار احاطه پوهنحی تعلیم و تربیه البته به ابتکار ریاست پوهنحی مذکور و کمک موسسه یونسکو

15-                   احداث بلاک 5 اتاقه در پوهنحی تعلیم و تربیه به کمک دفتر یونسکو به منظور تاسیس سنتر انگلیسی در آن پوهنحی

16-                   جلب کمکهای موسسات در فارم زراعتی پوهنتون چون موسسه محترم نیکو جاپان ups  و غیره

17-                   نظر به ضیقی جای غذاخوری اتاق دیگری برای غذاخوری ساخته شده است .

تشکیلات  اداری  مرکزی پوهنتون

گراف تشکیل پوهنتون هرات

  تاریخچه پوهنحی ادبیات

پوهنحی ادبیات و علوم بشری همزمان با تاسیس پوهنتون هرات در سرطان سال 1367 هجری  خورشیدی تاسیس و ایجاد گردید . درک ارزشهای فرهنگی و ادبی کشور در سده های پیش و امروز ، آگاهی از چگونگی فرهنگ و ادب درخشان کشور و انتقال آن به نسلهای آینده تربیه ء جوانان کشور به منظور شناخت هر چه بیشتر ادب و فرهنگ این ولا راهیابی زمینه های تحقیق نقد و بررسی ادبیات کلاسیک و معاصر آشنایی بازبانها و ادبیات کشور های متمدن دنیا ، ارتقای آگاهی جمعی از طریق رسانه ها ، دستیابی به ارزشهای اصیل جامعهء مدنی از طریق آزادی بیان و فنی و حرفه یی نمودن رسانه های ملی در این ولا، از جمله اهداف پوهنحی ادبیات و علوم بشری پوهنتون هرات در این خطهء ادب خیز و فرهنگ پرور میباشد .

این پوهنحی که نخستین پوهنحی پوهنتون هرات میباشد در آغازین سال تحصیلی با بیست و پنج تن محصل ذکور و اناث که از بین محصلان انستیتوت پیداگوژِی هرات انتخاب شده بودند آغاز به فعالیت نمود . در آغاز اساتیدی چون عبدالرزاق نجومی منجم زاده سید نورالحق صبا عبدالسلام حازم و مالکو جان به عنوان استاد اصلی این پوهنحی و عبدالاحد ساغری سید امی شایان و یکی دو تن دیگر از استادان انستیتوت پیداگوژی به عنوان همکار تدریس این پوهنحی را مطابق با پلان تعلیمی دیپارتمنت زبان و ادبیات دری پوهنتون کابل شروع نمودند . همانگونه که ذکر شد این پوهنحی فعالیت درسی خویش را با یک دیپارتمنت زبان و ادبیات دری آغاز نمودند .

کدر علمی پوهنحی ادبیات در سال 1368 با عضویت چهار تن : عبدالرزاق نجومی منجم زاده ، سید نور الحق صبا ،  عبدالسلام حازم و مالکو جان تشکیل شد .

مضامین اساسیی که در این دیپارتمنت تا سمستر هشتم تدریس شد عبارت بودند از تاریخ ادبیات دری ، متون نظم و نثر دستور زبان ( آواز شناسی ، صرف و نحو  ) زبانشناسی (مبادی زبانشناسی ، زبانشناسی عمومی ، زبانشناسی تشریحی ، زبانشناسی تاریخی ، مقایسی، معناشناسی ، واژه شناسی ) فنون ادبی ( بدیع ، بیان ، فصاحت و بلاغت و عروض فارسی ) تیوری ادبیات ، سبکشناسی ادبی ، نقد ادبی ، ادبیات عرفانی و جامی شناسی .

در سال 1369 با پیوستن دو تن از اعضای سر شناس و توانمند اکادمی علوم افغانستان به کدر علمی این پوهنحی یعنی پوهنمل محمد ناصر رهیاب و پوهنیار محمد مسعود رجایی و موجودیت چهار تن از استادان مجرب قبلی دیپارتمنت زبان و ادبیات دری مجهز به کدر نیرومند و مجرب گردید که تعداد انها به شش تن رسید.

در سال 1370 با جذب دو تن از نخستین فارغان این پوهنحی در کدر علمی تعداد اعضای کدر علمی پوهنحی به هشت تن ازدیاد یافت . نخستین فارغان این دیپارتمنت در سال 1370 ده تن بودند که تقدیم جامعه گردیدند .

در سال 1376 دیپارتمنت زبان و ادبیات انگلیسی در چوکات این پوهنحی تشکیل و ایجاد گردید . پوهنحی ادبیات و علوم بشری تا سال 1380 با دو دیپارتمنت زبان و ادبیات دری و زبان و ادبیات انگلیسی به فعالیت خویش ادامه داد تا تحولات ماه عقرب 1380 – به ویژه اول جدی همان سال – که در اثر توجه جامعهء جهانی و مجاهدت مجاهد مردان کشور صفحه جدیدی در تاریخ سیاسی و فرهنگی افغانستان گشوده شد . بعد تشکیل اداره موقت افغانستان بر اساس برنامه های انکشافی پوهنتون هرات دو دیپارتمنت جدید: زبان و ادبیات عرب و ژورنالیزم در چوکات این پوهنحی منظور گردید . امور ایجاد و آغاز به فعالیت این دو دیپارتمننت پس از معرفی جدیدالشمولان سال تحصیلی 1381 اجراء شده که در حال حاضر حدود چهل نفر محصل در دو رشته ء یاد شده مصروف تحصیل اند .

مزید بر اینها در سال 1381 خورشیدی فرمان حامد کرزی رئیس دولت انتقالی اسلامی افغانستان مبنی  بر ایجاد دیپارتمنت زبان و ادبیات پشتو در چوکات این پوهنحی صادر گردید .چوکات این پوهنحی فعال گردیده است کتابخانه اختصاصی این پوهنحی به کمیت و کیفیت چشمگیری استادان و محصلان یاری میرساند .پوهنحی ادبیات با داشتن استادان مجرب از رتبه علمی پوهیالی تا پوهنوال با پیاده کردن لوایح و مقررات امور مربوط پوهنحی را آبرومندانه پیش میبرد و رساله های علمی استادان را جهت ترفیع به رتبه های علمی بالاتر به حیث استادان رهنما مورد ارزشیابی قرار می دهند .

تاریخچه پوهنحی اقتصاد

بر اساس نیازمندی به افراد فنی و مسلکی اقتصادی و برای عرضه دانش اقتصادی و بر طبق پلان های انکشافی دولت وقت پوهنحی اقتصاد در چوکات پوهنتون هرات در سال 1369 تاسیس و به فعالیت آغاز نمود .

پوهنحی مذکور در ابتدا دارای یک صنف درسی بوده و به تعداد شصت تن پسر و دختر را که از طریق امتحان کانکور عمومی سال 1368 قبول گردیده بودند . شامل میشد . پلان و پروگرام درسی پوهنحی اقتصاد پوهنتون هرات  با الهام ازبرنامه پوهنحی اقتصاد پوهنتون کابل فعالیته ای درسی خود را آغاز کرده است و در آن وقت  توسط دو تن استادانیکه جدیداً از رشته اقتصاد پوهنتون کابل فارغ و وارد کدر علمی شده بودند به پیش برده میشد . علاوتاً تعدادی ازا فراد مسلکی اقتصاد که در دیگر ادارات دولتی فعالیت رسمی داشتند پوهنحی اقتصاد را در پیشبرد دروس بصورت افتخاری همکاری نموده اند . تا اینکه در آغاز سال 1374 سه تن از اولین فارغان این پوهنحی که شرایط شمولیت به کدر علمی موسسات تحصیلات عالی افغانستان را موفقانه تکمیل نموده بودند به صفت استاد به عضویت علمی فاکولته اقتصاد هرات در امدند . در حال حاضر پوهنحی اقتصاد پوهنتون هرات دارای یازده تن استادان شامل کدر علمی میباشد ، که در چوکات دیپارتمنت های مختلفه این پوهنحی توظیف اند .

پوهنحی اقتصاد پوهنتون هرات از همان ابتدا فعالیت رشته وی داشته مگر به علت محدود بودن امکانات ، فاکولته مذکور تنها در رشته منجمنت صنعت فعالیت نموده است . ولی از ماه حمل سال 1383 رشته اقتصاد ملی نیز در پهلوی رشته منجمنت صنعت فعال گردیده است .

پذیرش جدیدالشمولان در پوهنحی اقتصاد پوهنتون هرات بر اساس لایحه پذیرش محصلان موسسات تحصیلات عالی افغانستان از طریق امتحان کانکور عمومی موسسات تحصیلات عالی کشور صورت میپذیرد . دوره تحصیل در این پوهنحی چهار سال بوده و از بدو تاسیس تاکنون به تعداد (101) تن اشخاص مسلکی و ورزیده را به سویه لیسانس تقدیم جامعه نموده و از این طریق توانسته است نقش ارزنده و موثر را در راه انکشاف اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی کشور ایفا نماید . در حال حاضر به تعداد (207) تن محصلان ذکور واناث در دو رشته اقتصاد تصدی ( منجمنت صنعت ) و اقتصاد ملی پوهنحی اقتصاد پوهنتون هرات مصروف تحصیل میباشند . تقسیمات محصلان در رشته های متذکره مطابق پلان و پروگرام درسی پوهنحی بعد از سپری نمودن صنف دوم ایشان صورت می گیرد .

لازم به تذکر است که در پوهنحی اقتصاد پوهنتون هرات برای داشتن روابط همکاری و توامیت با موسسات تحصیلات عالی داخل و خارج کشور با رعایت کامل پالیسی های وزارت محترم تحصیلات عالی و با در نظر داشت سلسله مراتب تلاش جدی بعمل آمده و راه های رشد و انکشاف معقول پوهنحی جستجو گردیده است که در نتیجه از سال ها پیش روابط همکاری میان پوهنحی اقتصاد پوهنتون کابل (منجمنت پوهنحی مادر ) و پوهنحی اقتصاد هرات برقرار بوده که به اساس آن کتب و آثار مختلف استادان محترم پوهنحی اقتصاد کابل اعم از تالیف و ترجمه به دسترس استادان و محصلان پوهنحی اقتصاد هرات قرار گرفته و همچنان استادان این فاکولته رساله ها و /اثار علمی شان را تحت رهنمایی اساتید رشته های مختلف علوم اقتصادی پوهنتون مرکز به انجام رسانده اند و امید میرود تا در اینده زمینه  مبادلات علمی و تجربی بیشتری نه تنها با پوهنتون کابل بلکه با سایر پوهنحی های اقتصاد کشور فراهم گردد بر علاوه در سال 1373 تجهیزاتی به ارزش مجموعی 40000 مارک آلمانی شامل اثاثیه دفتر ، کمپیوتر ، ماشین فوتوکاپی و هزارها جلد کتاب مسلکی اقتصاد به لسان فارسی کمک جمهوری فدرال آلمان از طریق موسسه GTZ آن کشور جلب گردیده است . در سال 1382 به اساس تماس های موسسه خدمات تبادلوی اکادمیک آلمان DAAD/ با پوهنتون هرات پوهنتون بوخوم آلمان قول داده است که در ماه جون سال 2004 میلادی برای چهار تن از استادان پوهنحی اقتصاد هرات بورسیه تحصیلی رایگان SCHOLARSHIP  به سویه های ماستری و دوکتورا اهدا نموده و زمینه تحصیلات اشخاص مذکور را در جرمنی فراهم سازد .

تعداد دیپارتمنت ها

در حال حاضر سه دیپارتمنت مختلف اقتصاد تصدی ( منجمنت صنعت ) ، اقتصاد ملی و دیپارتمنت کمپیوتر در چوکات پوهنحی اقتصاد پوهنتون هرات فعالیت مینمایند که ذیلاً به توضیح بیشتر در مورد  هر کدام میپردازیم :

1-  دیپارتمنت اقتصاد تصدی ( منجمنت صنعت ) :

دیپارتمنت اقتصاد تصدی (منجمنت صنعت ) همزمان با تاسیس پوهنحی اقتصاد شروع به فعالیت نموده و تدریس مضامین مبادی اقتصاد تصدی ، تیوری محاسبه ، محاسبه تصدی ( سنجش مصارف ) ، سنجش های اقتصادی ، تهیه و فروش ، تمویل ، تصدی بانکی  تیوری تولید و مصرف سرمایه گذاری تصدی ، نورم و استندارد و اساسات اداره و منجمنت هم در سطح پوهنحی اقتصاد و هم در سایر پوهنحی های پوهنتون هرات از جانب این دیپارتمنت پیش برده میشود .

در چوکات دیپارتمنت اقتصاد تصدی ( منجمنت صنعت ) پوهنحی اقتصاد پوهنتون هرات هشت نفر استاد ایفای وظیفه مینمایند که همه شان دارای درجه تحصیل لیسانس بوده و از حیث رتبه علمی شامل دو نفر پوهنیار و شش نفر پوهیالی می باشند .

هدف از تاسیس دیپارتمنت منجمنت صنعت تربیه کدر های جوان مسلکی جهت پیشبرد امور اقتصادی و اداری می باشد . فارغان این دیپارتمنت امور اقتصادی خاص امور مربوط به مدیریت صنعتی را پیشبرده و عموماً در چوکات وزارت معادن و صنایع ، بانکها ، تصدی های صنعتی و تجاری خصوصی و سایر ادارات استخدام میگردند .

دیپارتمنت اقتصاد ملی :

پلانگذاری اقتصاد ملی ، تحلیل مسایل کلان اقتصادی ، طرح و تنظیم بودجه سالیانه کشور ، تعیین سیاست اقتصادی دولت طرح و تنظیم مسایل پولی و بانکی و تعیین درجه رشد و انکشاف اقتصادی کشور از جمله مسایلی است که حل آن کدر های مسلکی و فنی و آگاه از تیوری های اقتصاد کلان را میطلبد روی همین نیاز مبرم جامعه به چنین کدر ها ، دیپارتمنت اقتصاد ملی پوهنحی اقتصاد پوهنتون هرات از اوایل سال 1383 فعالیت رشتوی این دیپارتمنت با تدویر اولین صنف درسی ان آغاز شده است .

در حال حاضر به تعداد پنج نفر اعضای علمی در این دیپارتمنت ایفای وظیفه می نمایند که سه نفر شان اعضای دیپارتمنت اقتصاد تصدی اند که به طور خدمتی در دیپارتمنت اقتصاد ملی فعالیت دارند و متباقی اعضای جدیدالتقرر دیپارتمنت مذکور می باشند .

دیپارتمنت اقتصاد ملی وظیفه تدریس مضامین ذیر را در پوهنحی اقتصاد و سایر پوهنحی های پوهنتون هرات به عهده دارند . مبادی اقتصاد – اقتصاد بین المللی – تیوری انکشاف – اقتصاد افغانستان – تاریخ نظریات اقتصادی – تیوری سرمایه گذاری – اقتصاد کار – سیاستهای اقتصادی و غیره .

فارغان دیپارتمنت اقتصاد ملی در پیشبرد امور اقتصادی خاصه" امور اقتصادی کلان از قبیل پالیسی سازی اقتصادی پلان گذاری اقتصادی موسسات کنترول و ارزیابی پلان های انکشاف اقتصادی و اجتماعی کشور در چوکات وزارت خانه های مختلف مالیه ، پلان ، بازسازی ، تجارت ، معادن و صنایع و غیره استخدام میگردند .

دیپارتمنت کمپیوتر :

امروزه آگاهی از مهارت های کمپیوتر و استفاده از آن در امور اقتصادی و اداری یکی از ضرورت های مهم قوای بشری بشمار میرود . زیرا موثریت ایجاد ، پرورش و استفاده از معلومات علمی خصوصاً در ساحه اداره و منجمنت و تحلیل های احصائیوی مستلزم استفاده از کمپیوتر می باشد روی همین اساس آموزش کمپیوتر از ابتدای فعالیت پوهنحی اقتصاد  در پروگرم درسی دیپارتمنت های مختلفه شامل بوده چنانچه تا سال 1380 از طریق جلب همکاری مراکز آموزش کمپیوتر NGO ها ( خارج از محیط پوهنتون ) چاره سازی می شد . مگر در سال 1381 که زمینه برای بهبود موسسات تحصیلات عالی مساعد گردید بنابر پیشنهاد پوهنحی اقتصاد و تصویب شورای علمی پوهنتون هرات و منظوری مقام محترم وزارت تحصیلات عالی دیپارتمنت کمپیوتر در چوکات این پوهنحی تاسیس و شروع به فعالیت نمود .

در حال حاضر این دیپارتمنت دارای یک مرکز مجهز با تعدادی کمپیوتر های شخصی (Personal computer ) بوده و مهارتهای متداوله کمپیوتر در پروگرام های  (MS- DOS ،MS WINDOWS ، MS – EXCEL ، MS – ACCESS،  WORD  ) برای عموم محصلان سال اخیر پوهنحی های مختلفه پوهنتون هرات حسب نیازشان تدریس می گردد . این دیپارتمنت دارای یک نفر عضو مسلکی بوده که در رشته کمپیوتر ساینس دارای تحصیلات عالی لیسانس میباشد . آرزوی ماست  تا در طی سالهای آینده با جلب امکانات و تجهیزات بیشتر و تقرر افراد جدید داری تحصیلات عالی در رشته کمپیوتر به عضویت این دیپارتمنت زمینه فعالیت رشتوی دیپارتمنت کمپیوتر پوهنحی اقتصاد در  سطح کمپیوتر ساینس مساعد گردد و افراد متخصص کمپیوتر تقدیم جامعه شوند  .

کتابخانه :

کتابخانه اختصاصی پوهنحی اقتصاد از سال 1374 هجری شمسی افتتاح گردیده و در حال حاضر دارای حدوداً 4000 جلد کتاب مختلف در رشته های اقتصاد ، حقوق ، جامعه شناسی ، ریاضیات ، احصائیه و آمار ، ادبیات ، کمپیوتر و غیره به زبانهای دری و انگلیسی میباشد . علاوه بر آن لکچر نوت های درسی ، کلکسیون های مختلف از مجلات علمی ، نشریه ها ، سالنامه ها و نسخه های از قوانین ملی و بین المللی و دیگر امکانات موجود در این کتابخانه مهیاست .

کتابخانه پوهنحی اقتصاد همه روزه در اوقات رسمی باز بوده و محصلان می توانند اوقات فراغت شان را به مطالعه کتب سپری نمایند . علاوتاً اعضای کتابخانه می توانند کتاب مورد نظرشان را الی یک هفته به اساس مقررات کتابخانه نزد خود نگه دارند . جهت اخذ  کتاب و نحوه حفظ و نگهداری ان از فرسوده شدن، مقرراتی  وضع گردیده که به سمع و نظر اعضا رسانیده شده است .

نشرات :

پوهنحی اقتصاد دارای یک شعبه نشرات بوده که مجهز به وسایل نشراتی لازم از قبیل کمپیوتر ، پروجکتور ، ماشین های فو تو کاپی زیراکس ، کاغذ گستنر ، امپلی فایر ، یک دستگاه تیپ ریکارد ر ، جنراتور برق و غیره میباشد .

شعبه نشرات پوهنحی متکفل انجام وظایف ذیل است :

·       چاپ و تکثیر تمام جداول نتایج ، شقه های امتحان ، فورمه ها و سایر مواد مورد ضرورت مدیریت تدریسی و دیپارتمنت های مربوطه .

·       چاپ و تکثیر لیکچر نوت  درسی و رساله های علمی استادان

·       چاپ و تکثیر سوالات امتحانات وسط سمستر و امتحان نهایی در هر سمستر

·       تنظیم سالون کنفرانس های پوهنحی و آماده ساختن امکانات تخنیکی از قبیل امپلی فایر ، لود سپیکر ، پروجکتور و غیره .

شورای علمی پوهنحی :

در پوهنحی اقتصاد شورای علمی پوهنحی عالی ترین ارگان تصمیم گیری بوده که مهمترین مسایل پوهنحی از قبیل تقرر ، ترفیعات علمی استادان ، تنظیم ، تطبیق و تعدیل پلان و پروگرام های درسی پوهنحی ، تحقیقات علمی استادان و سایر مسایل در جلسات ان مطالعه و تنظیم می گردد .

اعضای شورای علمی پوهنحی اقتصاد استادان نخبه این پوهنحی را شامل شده که توسط شورای علمی استادان پوهنحی مذکور به اکثریت آراء انتخاب میگردند . از هر دیپارتمنت  باید حداقل یک نفر عضویت شورای علمی پوهنحی را داشته می باشد .

به اساس قانون موسسات تحصیلات عالی رئیس پوهنحی ریاست شورای علمی را عهده دار بوده و مدیر تدریسی ( در صورتیکه عضو کدر علمی پوهنحی باشد ) به حیث منشی شورای علمی پوهنحی ایفای وظیفه مینماید .

شورای دیپارتمنت :

هر یک از دیپارتمنت ها دارای یک شورا متشکل از اعضای همان